აგვისტო 2021 - Page 4

„მე ვიბრძვი ჩემი თემისთვის“ – მის სამხრეთ აფრიკის კონკურსის მონაწილე ტრანსგენდერი ქალი

24 წლის ლეჰოლონოლო მაჩაბა იმედოვნებს, რომ მის სამხრეთ აფრიკის კონკურსში ტრანსგენდერი ქალის მონაწილეობა მეტ მიმღებლობას გააჩენს ქვიარ თემის მიმართ და კიდევ ერთხელ მიაპყრობს საზოგადოების ყურადღებას ლგბტქი ადამიანებზე. მაჩაბა პირველ ტრანსგენდერი ქალია, რომელიც სილამაზის კონკურსში იღებს მონაწილეობას.

„იყო პირველი, ძალიან ამაღელვებელია. ასევე, ცოტა ვნერვიულობ, რადგან უკვე ყველამ იცის, რომ მე ტრანსგენდერი ქალი ვარ“ – ამბობს მაჩაბა.

სამხრეთ აფრიკა ერთადერთი აფრიკული ქვეყანაა, სადაც ერთნაირსქესიანთა ქორწინება ლეგალურია, თუმცა ხშირია ჰომოფობიური თავდასხმები და დისკრიმინაციის ფაქტები.

ტრანსგენდერი კონკურსანტი თავდაპირველად შიშობდა, რომ მის მიმართ გაძლიერდებოდა სტიგმა და სიძულვილის ენას, თუმცა არ შეშინდა და კონკურსში მონაწილეობა მაინც მიიღო. ამისკენ მას ახლო მეგობრის სიკვდილმა უბიძგა, რომელიც სიძუილვილით მოტივირებული დანაშაულის მსხვერპლი გახდა.

„მე აქ ვარ იმისთვის, რომ ვიბრძოლო ჩემი თემისთვის არა მხოლოდ ფიზიკურად, არამედ ჩემი სიტყვითაც“

სტატიის წყარო: https://www.reuters.com/world/africa/im-fighting-my-community-says-miss-south-africas-first-transgender-contestant-2021-08-02/

შესაძლოა, კალიფორნიაში მენსტრუაციის ჰიგიენური საშუალებები კოლეჯის სტუდენტებისთვის უფასო გახდეს

Ახალი Კანონპროექტის მიხედვით, კალიფორნიაში ჰიგიენურ საფენებს უფასოდ დაურიგებენ ყველა სტუდენტს, განურჩევლად გენდერისა. აღნიშნული კანონპროექტის ინიციატივა  სტუდენტების ხელმძღვანელობით აქტივისტების ჯგუფს ეკუთვნის.

„ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ სწავლის პერიოდში მეცადინეობაზე იყო კონცენტრირებული, არ გიწევდეს ფიქრი ჰიგიენური საფენებისა და სხვა საშუალებების ყიდვაზე და ამისთვის ფულადი თუ სხვა რესურსის მობილიზებაზე“, – ამბობს კანონპროექტის ერთ-ერთი ორგანიზატორი.

„Period Equality”-ის დამფუძნებელი ჯენიფერ ვაის-ვულფი ამბობს, რომ აღნიშნული კანონპროექტი ხელს შეუწყობს სტუდენტებში „ფარული კრიზისის“ მოგვარებას. როგორც ერთ-ერთ უნივერსიტეტში ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, 10 სტუდენტიდან ერთზე მეტს არ აქვს წვდომა მენსტრუალური ჰიგიენის საშუალებებზე. ეს რიცხვები კიდევ უფრო მაღალია შავკანიანი და ლათინოამერიკელი სტუდენტების შემთხვევაში.

პანდემიამ სიტუაცია კიდევ უფრო გაართულა.

,,მნიშვნელოვანია, აღინიშნოს ის ფაქტიც, რომ ასევე ტრანს კაცებს და არაბინარულ ადამიანებსაც აქვთ მენსტრუაცია და მათ დამატებითი ბარიერები ექმნებათ. ყველას უნდა ჰქონდეს წვდომა ჰიგიენურ  საშუალებებზე მიუხედავად იმისა, ვინ არის და რამდენს გამოიმუშავებს” – ამბობს ჯენიფერ ვაის-ვულფი.

კანონპროექტის დამტკიცებას დიდი გავლენა ექნება სტუდენტებზე, განსაკუთრებით, ქვიარ ადამიანებზე. აქტივისტები აპირებენ ამ ინიციატივის სკოლის მოსწავლეებსა და უსახლკარო ადამიანებზე გავრცელებას, რათა მათთვისაც უფასო გახდეს  ჰიგიენური საშუალებები.

წყარო: them.us

ამსტერდამის პრაიდს ქართველი ქვიარ აქტივისტები დაესწრნენ

ქვიარ აქტივისტები, გიორგი თაბაგარი და თამაზ სოზაშვილი, ”ამსტერდამ პრაიდის” კვირეულს დაესწრნენ, რომელმაც წელს დაარსებიდან 25 წლისთავი აღნიშნა და კვირეულის ფარგლებში სტუმრებს 300-ზე მეტი ღონისძიება შესთავაზა.

თუმცა, მანამდე, 7 ივლისს ამსტერდამის ქუჩებში სიამაყის მარში მოეწყო, რომელსაც 15 000-მდე ადამიანი შეუერთდა. ქართველ ქვიარ აქტივისტებს საშუალება ჰქონდათ, შეხვედროდნენ ადგილობრივ აქტივისტებს, ჟურნალისტებსა და მხარდამჭერებს. მათ სხვადასხვა ფორმატებში ისაუბრეს თბილისში 5-6 ივლისს განვითარებულ მოვლენებზე, სახელმწიფოს უმოქმედობასა და წახალისებულ ძალადობაზე.

31 ივლისი ”ნული დროშების პროექტის” პრეზენტაციით დაიწყო, კვირეული 8 აგვისტოს საზეიმო ღონისძიებით დასრულდა.

პეტიცია – სამართლიანობა ლექსო ლაშქარავასა და თბილისი პრაიდისთვის

All Out გლობალური მოძრაობაა, რომელიც მობილიზებას უწევს ადამიანებს მთელ მსოფლიოში , რათა დაიცვან ლგბტ+ უფლებები. მოძრაობის დევიზია, რომ არავისი ოჯახი, თავისუფლება, უსაფრთხოება და ღირსება არ უნდა შეეწიროს იმას, თუ რა ორიენტაციის არიან და ვინ უყვართ.

ამ ქვეყნებში, სადაც LGBTQI+ ადამიანები აწყდებიან კრიზისსა და საფრთხეს, All Out მჭიდროდ თანამშრომლობს პარტნიორებთან საყოველთაო პეტიციების შესაქმნელად.

All Out აწარმოებს სამი სახის კამპანიას: ე.წ. ‘’ზეწოლის კამპანიებს’’, რომელიც იწყება ონლაინ პეტიციებით და მიმართულია გადაწყვეტილების მიმღებ პირებზე.

ფინანსების მოძიების კამპანიების საშუალებით, All Out აგროვებს შემოწირულობებს ინტერნეტით, რათა კოლექტიურად დააფინანსოს ადგილობრივი ჯგუფების მუშაობა მთელს მსოფლიოში, რომლებიც იბრძვიან ლგბტ+ ადამიანების მიმართ უთანასწორობის, დისკრიმინაციისა და უსამართლობის აღმოსაფხვრელად. All Out-ს აქვს ე.წ. წევრების კამპანიები, რომლითაც  All Out-ის ყველა წევრს შეუძლია, დაიწყოს საკუთარი კამპანია All out პლატფორმაზე LGBT+  თემასთან დაკავშირებულ ნებისმიერ საკითხზე.

სწორედ ამ პლატფორმის გამოყენებით გავრცელდა პეტიცია ‘’თბილისი პრაიდის’’ თანადამფუძნებლის, თამაზ სოზაშვილის ინიციატივით, რომელიც ეხება 5-6 ივლისს თბილისში მომხდარ ამბებს. პეტიციის სახელწოდებაა ‘’სამართლიანობა ლექსო ლაშქარავასა  და თბილისი პრაიდისთვის’’.

პეტიციაში წერია:

‘’5 ივლისს ჩვენ იძულებული გავხდით, გაგვეუქმებინა ‘’ღირსების მარში’’ მას შემდეგ, რაც ჰომოფობიური ბრბო შეიჭრა ‘’თბილისი პრაიდისა’’ და მოძრაობა ‘’სირცხვილიას’’ ოფისებში. ნეოფაშიტურმა ჯგუფებმა საშინელი ძალადობრივი თავდასხმები განახორციელეს მთელ ქალაქში. იმ პერიოდში დაჭრეს პოლონელი ტურისტი, რომელსაც საყურე ეკეთა. 5 ივლისს, აქტივისტებსა და ჟურნალისტებს, რომლებიც პირდაპირ ეთერში გადასცემდნენ მოვლენებს, ძალადობრივი ბრბო თავს დაესხა. დაშავდა 50-ზე მეტი ადამიანი. მათ შორის იყო ლექსო ლაშქარავა, ტელეკომპანია ‘’პირველის’’ ოპერატორი, რომელიც სასტიკი თავდასხმიდან 6 დღის შემდეგ დაიღუპა.

ეს იყო მშვიდობიანი შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების ფუნდამენტური უფლებების უხეში დარღვევა. უფრო უარესი, ეს იყო ლგბტ+ საზოგადოების წინააღმდეგ განხორციელებული დევნა საქართველოში, რასაც საქართველოს ხელისუფლებამ ხელი არ შეუშალა. ამ მოვლენების დაწყებამდე, მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ და საქართველოს მთავრობის წარმომადგენლებმა ძალადობის ესკალაციაც კი გააჩინეს მაშინ, როდესაც აქტივისტებმა მიიღეს სიკვდილის მოსპობის მუქარა.

ხელი მოაწერეთ პეტიციას და მოითხოვეთ სამართლიანობა ლექსო ლაშქარავასა და ‘’თბილისი პრაიდისათვის.’’

შეგიძლიათ, თქვენც შეურთდეთ პეტიციას აქ.

გაეროს ანგარიშის თანახმად, გლობალური დათბობის მასშტაბმა უპრეცენდენტო ნიშნულს მიაღწია

მსოფლიოს წამყვანმა მეცნიერებმა გამოქვეყნეს ანგარიში, რომელიც საკმაოდ მძიმე პროგნოზებს გვამცნობს. ანგარიშის თანახმად, მომდევნო სამი ათწლეულის განმავლობაში დათბობა გარდაუვალია თუ პლანეტაზე გამონაბოლქვის ოდენობას არ შევამცირებთ.

ნასა ასევე აღნიშნავს, რომ გლობალური დათბობა ყველა ქვეყანას ერთნაირად არ შეეხება. ყველაზე ცუდ მდგომარეობაში ის რეგიონები აღმოჩნდებიან, სადაც დიდი მშენებლობებია, რადგან ზოგიერთი საშენი მასალა დიდი რაოდენობით შთანთქავს და ინარჩუნებს სითბოს.

განსაკუთრებული რისკის ქვეშ არიან დაბალგანვითარებული ქალაქები და მოწყვლადი/ჩაგრული მოსახლეობა. ამიტომ, ხშირად, ლგბტქი თემის ბრძოლა უფლებებისთვის და კლიმატური ცვილებებისთვის ერთმანეთზეა გადაჯაჭვული. განსაკუთრებით აქტუალურია კლიმატის თემა სამხრეთით მცხოვრები შავკანიანი ქვიარ და ტრანს ადამიანებისთვის.

მიიღებენ თუ არა ქვეყნების ლიდერები გარკვეულ ზომებს კლიმატის შეცვლის შესამცირებლად და მოწყვლადი ჯგუფებისთვის ზიანის შესამცირებლად, ჯერ უცნობია. აქტივისტები მათ ქმედითი ნაბიჯების გადადგმისკენ და საერთაშორისო ხელშეკრულების მიხედვით გაწერილი ვალდებულებების შესრულებისკენ მოუწოდებენ, რომელსაც ხელი 2015 წელს მოეწერა.

წყარო: them.us

ტრანსგენდერ ქალს სიტყვიერი შეურაცხყოფა მიაყენეს

ამის შესახებ ინფორმაციას ”ფორმულა” ავრცელებს. ფორმულასთან საუბარში, მადონა მომხდარ ფაქტზე საუბრობს:

“ბევრნი იყვნენ, მაგრამ მათგან ორი განსაკუთრებით აგრესიული იყო. მაგინებდნენ. თქვენნაირების საბლატაო არ არისო. ხო დაგარბიეს და დედა მ***სო. შემეშინდა, არ ვეცემე და გამოვერიდე. პოლიციაც გამოვიძახე. მათ პოლიციელებს უთხრეს, ზედმეტი არაფერი გვითქვამსო, ჩვენ ქართულ სამართალს ვასრულებდითო. ქართული სამართალი რას ნიშნავს, თალიბანია თუ რა არის?”

მისი თქმით, 5 ივლისის შემდეგ, ტრანსგენდერებისთვის ცხოვრება კიდევ უფრო საშიში გახდა.

“შეიძლება ადრე ჩაეჩურჩულებინათ რაღაც, მაგრამ ახლა პირდაპირ მოდიან და გვიყვირიან. ყველაფერს 5 ივლისს ვუკავშირებ. ეგ დღე რომ არა, ესენი ამდენს ვერ გაბედავდნენ. დიდი გული მიეცათ”. – ამბობს ის.

წყარო: ფორმულა

ქვიარ ქალები ოლიმპიურ თამაშებში

2021 წელს 100 წელი შესრულდა იმ დროიდან, როდესაც ქალთა მონაწილეობით ათლეტურ სპორტში შეჯიბრი პირველად ჩატარდა. ეს არ იყო ოლიმპიური თამაშები, ეს იყო ქალთა პროტესტი და მცდელობა, შეერთებოდნენ ოფიციალურ თამაშებს. ღონისძიებას “ქალთა ოლიმპიადა” დაერქვა – კაცებისთვის სქესის ნიშნით გარიყვის ხაზგასასმელად.

აქვე, შეგვიძლია, გავიხსენოთ ოლიმპიური თამაშების მამად წოდებული საზოგადო მოღვაწის, პიერ კუბერტენის ფრაზა – ”ქალთა სპორტი არაპრაქტიკული, უინტერესო და არაესთეტიკურია, და არ შემეშინდება დავამატო – არასწორი.” 1900- იან წლებში ოლიმპიურ თამაშებში ძალიან ცოტა ქალი იღებდა მონაწილეობას, ასევე, ძალიან შეზღუდული იყო სპორტის ის სახეობებიც, სადაც ქალები იყვნენ დაშვებული.

ქალებს მრავალი წელი დასჭირდათ საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის იმაში დასარწმუნებლად, რომ მათ სპორტში აქტიური მონაწილეობა შეეძლოთ. ფრანგ სპორტსმენ ქალს, ალისა მილიატსა და მის მხარდამჭერებს თითქმის 10 წელი დასჭირდათ, რომ ქალთა მეტოქეობა საერთაშორისო დონეზე გასულიყო.

Getty Images, პოლონეთის წარმომადგენელი სტელა უოლში ოლიმპიურ თამაშებზე

ცხადია, რომ სპორტულ შეჯიბრებებზე ასობით ადამიანს შორის ქვიარ თემის წარმომადგენლებიც იყვნენ – ფრანგი ლესბოსელი ვიოლეტა მორისი, ჩეხი ტრანსი კაცი ზდენაკ კუებეკი, ბრიტანელი ინტერსექსი მარკ ვესტონი, ასევე, სტანისლავა ვალაშევიჩი (იგივე სტელა უოლში).

1928 წელს, ამსტერდამის თამაშების დროს, ქალებმა საბოლოოდ მოიპოვეს უფლება, მძლეოსნობაში მიეღოთ მონაწილეობა, თუმცა მკაცრად იყო განსაზღვრული მათი შორტების სიგრძე და 1960 წლამდე აკრძალული ჰქონდათ 200 მეტრზე მეტ დისტანციაზე სირბილი. ქალებს, ერთის მხრივ, სთხოვდნენ, რომ ყოფილიყვნენ ათლეტურები, მაგრამ, მეორე მხრივ, აკრიტიკებდნენ მასკულინობის გამო. მაგალითად, ქვიარ სპორტის ლეგენდას, პირველ ოქროს მედალოსან ლესბოსელ ბაბე დიდრიქსონს, 1932 წლის სპორტული ღონისძიებების ფარგლებში მუდმივად დასცინოდნენ მისი “მამაკაცური” იერის გამო.

Getty Images, დიდრიქსონი, მიჩი ნაკანიში, სიმონ შალერი და ბ. ტეილორი დაბრკოლების გადალახვის დროს

ბევრმა წარმატებულმა სპორტსმენმა ე.წ. “გენდერული პანიკა” გამოიწვია. 1936 წელს, ოქროს მედლის მოპოვების შემდეგ, ლესბოსელი სპრინტერი სტელა სტეფენსი და პოლონელი ვერცხლის მედალოსანი სტელა უოლში იმაში დაადანაშაულეს, რომ ისინი მამრობითი სქესის მატყუარები იყვნენ, რადგან ქალებისთვის “ზედმეტად სწრაფად” დარბოდნენ.

სტეფენსს ფიზიკური სქესის შემოწმებაც კი ჩაუტარდა. სისგენდერმა სტეფენსმა “გაიარა” ეს შემოწმება, მაგრამ უოლში ამ შემოწმებას რომ დაექვემდებარებინათ მისი ცხოვრება სამუდამოდ შეიცვლებოდა, რადგან ის, როგორც ეს მისი გარდაცვალების შემდგომ გახდა ცნობილი, ბიოლოგიურად ინტერსექსი იყო. გამოდის, რომ მიუხედავად იმისა რომ ის ცხოვრობდა როგორც ქალი, მისი ეს იდენტობა ეჭვქვეშ დადგებოდა.

“სქესის გადამოწმების” პრაქტიკა ფართოდ გავრცელდა 1950-იან წლებში, შემდეგ, 1968 წლის ოლიმპიური თამაშების დროს ქრომოსომულ ტესტირებად გადაიქცა და სავალდებულო პროცედურად დარჩა ქალთა შეჯიბრებებში მონაწილეთათვის 1996 წლამდე. ამან ათობით სპორტსმენის კარიერა და ცხოვრება დაანგრია და ვინ იცის, რამდენი მნიშვნელოვანი ოლიმპიური წარმოდგენა გამოვტოვეთ ყველამ ერთად ამის გამო.

გასაკვირი არ არის, რომ მე-20 საუკუნეში ქვიარ სპორტსმენების უმეტესობა კულისებში ყოფნას ამჯობინებდა. თუმცა ბევრი მათგანი ქამინგაუთის შემდეგ კარიერასთან ერთად ქვიარ აქტივიზმშიც ერთვებოდა. მაგალითად, მოცურავე მარიან ლეი, რომლმაც 15 წლის ასაკში 1964 წლის ტოკიოს თამაშებზე კანადა წარმოადგინა და ოთხი წლის შემდეგ მექსიკაში ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა, მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში, დაუღალავად აწარმოებდა კამპანიას სპორტში ქალთა თანასწორობისთვის და აღიარებული სპორტული ლიდერი გახდა კანადაში. ვანკუვერის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების დროს, 2010 წლისთვის, ის მონაწილეობას იღებდა ”პრაიდის სახლის” ორგანიზებაში ამ თამაშებისთვის.

ფოტო: კარლ ჰეინც ფრიდრიხი, ullstein bild via Getty Images

სამწუხაროდ, გენდერული პანიკა თანამედროვე ეპოქაში ტრანსფობიის სახით დაბრუნდა ლონდონისა და რიოს თამაშებზე – ამჯერად, ქალთა ღონისძიებებში შეჯიბრის თვითნებური წესების შემოღებით მოგვევლინა და ქრომოსომებიდან ტესტოსტერონის დონის განსაზღვრაზე გადავიდა.

რიო 2016 ოლიმპიური თამაშები, MacNicol/Getty Images

ეს 21-ე საუკუნის ძალიან ყალბი ”პრობლემაა”, მეცნიერებაზე ფოკუსირების პრეტენზიითა და სამართლიანობის გამრუდებული გრძნობით გამართლებული. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ ტოკიოში საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ გაძლიერებულ შემოწმებას ძირითადად შავკანიანი მონაწილეები დაექვემდებარნენ.

ქვიარ ქალების სპორტული შეჯიბრის 100- წლიანი ისტორია სავსეა დიდი მიღწევებით, თუმცა მიმდინარე დაბრკოლებები გვიჩვენებს, რომ ჯერ კიდევ გრძელი გზა გვაქვს გასავლელი.

წყარო: https://www.autostraddle.com/

ფორმულა 1-ის ჩემპიონმა უნგრეთის დისკრიმინაციული კანონმდებლობა გააპროტესტა

ფორმულა 1-ის გერმანელ ჩემპიონს, სებასტიან ვეტელს, უნგრეთის გრან პრიზე ეროვნული ჰიმნის დროს, პრაიდის მაისური ეცვა, რომლის არგახდის გამოც, უსაყვედურეს.

საავტომობილო რბოლა 1 აგვისტოს ბუდაპეშტში, უნგრეთში გაიმართა, სადაც ახალი კანონი ლგბტ+ სიმბოლოების მედიაში, სასკოლო მასალებსა და რეკლამებში ჩვენებას კრძალავს.

ვეტელს, რომელიც ასტონ მარტინს წარმოადგენდა, ცისარტყელას მაისური ეცვა წარწერით SAME LOVE. სამ სხვა მძღოლს – მერსედესის ვალტერი ბოტასს, ფერარის კარლოს საინზსა და ვეტელის თანაგუნდელ ლენს სტროლს – ეცვათ მაისურები, რომლებსაც ეწერა WE RACE AS ONE (“ჩვენ ვრბოლობთ, როგორც ერთნი”).

Getty/ Pool/ FLORION GOGA

რბოლის ხელმძღვანელის, მაიკლ მასის თქმით, მძღოლები ვალდებული არიან, უნგრეთის გრან პრიზე ეროვნული ჰიმნის დროს, სარბოლო მაისურები ატარონ, ამიტომ თითოეულ მძღოლს გამოუცხადეს საყვედური, რადგან ”არ შეასრულეს ოფიციალური მითითებები ღონისძიების უსაფრთხო და წესისამებრ ჩატარებისთვის”.

”გავიგე, ეს იმიტომ მოხდა, რომ ეროვნული ჰიმნის დროს მაისური არ გავიხადე, ბედნიერი ვარ, თუ ისინი დისკვალიფიკაციას მომცემენ. შეუძლიათ, ის გააკეთონ, რაც უნდათ, არ მაინტერესებს. მე მაინც იგივეს გავაკეთებდი.” – თქვა ვეტელმა ერთ-ერთ ინტერვიუში.

წყარო: pinknews.co.uk

გერტრუდ სტაინის ქვიარ ქალების სამი სიცოცხლე

/

ქვიარ ლიტერატურის ნაკლებობას, ქართველი ავტორებისა თუ თარგმანების წყალობით, ქართველი მკითხველი ნამდვილად არ განიცდის, რაც, ალბათ, უკვე კარგის ნიშანია. თუმცა, ამ ტექსტებზე ნაკლებად მსჯელობენ და ნაკლებად განიხილავენ ქვიარ კონტექსტში.

გერტრუდ სტაინის ”სამი სიცოცხლე” წლევანდელ წიგნის ფესტივალზე ერთ-ერთ უახლეს თარგმანად იყო წარმოდგენილი გამომცემლობა ”წიგნები ბათუმში”-ს მიერ. გერტრუდაზე პირველად Mindight In Paris /”შუაღამე პარიზში” – დან გავიგე, მაგრამ მის მწერლურ ასპექტზე არაფერი ვიცოდი, ხოდა, ავდექი და (რა თქმა უნდა) ვიყიდე.

გერტრუდა 1874 წელს პენსილვანიაში, თანამედროვე პიტსბურგში, ებრაულ ოჯახში დაიბადა, თუმცა ბავშვობა გარკვეულწილად ევროპაში – ვენასა და პარიზში – გაატარა. ჰარვარდისა და ჰოპკინსის სამედიცინო უნივერსიტეტში სწავლის დასრულების შემდეგ, 1903 წელს, ძმასთან, ლეო სტაინთან ერთად, ჯერ ლონდონში, საბოლოოდ კი, პარიზში გადავიდა საცხოვრებლად. გერტრუდასა და ლეო სტაინების სახლი პარიზში მოდერნიზმის კერად იქცა. აქ იკრიბებოდნენ მწერლები, პოეტები და მხატვრები, მათ შორის ისეთებიც, რომლებმაც შემდეგ მსოფლიო აღიარება მოიპოვეს – ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდი, ერნესტ ჰემინგუეი, ჯეიმს ჯოისი, პაბლო პიკასო, ანრი მატისი. გარკვეული ადამიანებისა და ხელოვნების მიმდინარეობებით გერტრუდას გატაცებამ, ლეოსთან უთანხმოების ჩამოვარდნას შეუწყო ხელი და 1914 წელს ლეო სტაინი საცხოვრებლად ცალკე გადავიდა. ძმასთან თანაცხოვრების პერიოდში შედარებით ჩრდილში მყოფი გერტრუდა საბოლოოდ გამოვიდა ასპარეზზე და პარტნიორთან, ელის ბ. ტოკლასთან, ერთად გააგრძელა ცხოვრება, რუ დე ფლერიუს N27-ში. ახლა მათი სახლი იქცა მეოცე საუკუნის ყველაზე პოპულარულ ლიტერატურულ სალონად.

გერტრუდ სტაინი ძმებთან მაიკლ და ლეო სტაინებთან ერთად

გერტრუდა და ელისი 1907 წელს პარიზში შეხვდნენ ერთმანეთს და თითქმის 40 წელი ერთად გაატარეს ჯერ პარიზში, რუ დე ფლერიუს N27-ში, შემდეგ კი ნაცისტურ საფრანგეთში, ქალაქგარე სახლში. მათი ურთიერთობა გერტრუდასა და ლეოს შორის უთანხმოების ჩამოვარდნის ერთ-ერთი მიზეზი იყო, თუმცა ყველაფრის მიუხედავად, მათი ღიად ქვიარ ურთიერთობა არასდროს არავისთვის ყოფილა დამალული. ელისი გერტრუდას პარტნიორობას უწევდა ყველა საქმეში – აორგანიზებდა შეხვედრებს, ტურებს, სალონურ საღამოებს, სადილებს, 1946 წელს, გერტრუდას გარდაცვალების შემდეგ კი გამოსცა სტაინის რამდენიმე ნაწარმოები.

1933 წელს გერტრუდამ გამოსცა ”ელის ბ. ტოკლასის ავტობიოგრაფია”, რომელიც სათაურის მიუხედავად, უფრო მეტად თავისივე ბიოგრაფიაა. ამ ტექსტმა გერტრუდასა და ელისს უზარმაზარი წარმატება მოუტანა არა მხოლოდ ევროპაში, არამედ ამერიკაშიც, სადაც მათ 1930-იან წლებში ერთგვარი ლიტერატურული ტური მოაწყვეს. მეორე მსოფლიო ომის დროს წყვილის ცხოვრება და მოღვაწეობა ნამდვილად საინტერესოა, რამდენადაც ნაცისტურ საფრანგეთშიც კი, ორმა შუახნის ქვიარ ებრაელმა ქალმა ქვეყანა არ დატოვა, მეტიც – გერტრუდა თარგმნიდა ფაშისტურ ანტისემიტურ ტექსტებს და მხარს უჭერდა ადოლფ ჰიტლერს, ბენიტო მუსოლინისა და ვიშის მთავრობის მეთაურს, ანრი ფილიპ პეტინს.

პაბლო პიკასოს პორტრეტი, გერტრუდა სტაინი, 1906

რაც შეეხება გერტრუდას შემოქმედებას, ბევრი მკვლევრის აზრით, სტაინის ტექსტები კუბიზმის ლიტერატურული ექვივალენტია – მაგალითისთვის, მისი ლექსები ნამდვილად არღვევს მანამდე არსებულ პოეზიის სტანდარტებს და მკითხველს ერთგვარი აბსტრაქტული ნახატის შთაბეჭდილებას უტოვებს. 1914 წელს გამოქვეყნდა გერტრუდას პირველი ლექსების კრებული სათაურით Tender Buttons (რაც ძუძუსთავების მეტაფორა შეიძლება იყოს), რომელიც რამდენადაც წმინდა ლიტერატურული (როგორც სტაინის ერთგვარი ექსპერიმენტული პოეზია), იმდენად ქვიარ პერსპექტივიდანაც ძალიან საინტერესოა.

ლექსი გერტრუდას ჩანაწერებიდან, რომელიც ელის ბ. ტოკლასს ეძღვნება:

Do you really think I would yes I would and

I do love all you with all me.

Do you really think I could, yes I could

yes I would love all you with all me.

Do you really think I should yes I should

love all you with all me yes I should

yes I could yes I would.

Do you really think I do love all you

with all me yes I do love all you with all

me And bless my baby.

Gertrude Stein

”სამი სიცოცხლე” სამი ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი ამბავია, რომელიც გამოგონილ ქალაქ ბრიჯპოინტში ხდება. სამივე ამბავს, რომლებიც საშუალო კლასის ქალის ცხოვრებაზე მოგვითხრობს, თხრობის ერთგვარი სტრუქტურა აერთიანებთ – დასაწყისში მკითხველი ეცნობა პერსონაჟის ”ზოგად ბიოგრაფიას”, შემდეგ მის წარსულს ემოციურ და ინტელექტუალურ ასპექტში, ბოლოს კი, მშრალი დასასრულით ვიგებთ, ვინ როგორ ამთავრებს სიცოცხლეს.

პირველი მოთხრობა – ”კარგი ანა”, გერმანელი ქვიარ ქალის ამბავია, რომელიც ბრიჯპოინტში ცხოვრობს და მთელი ცხოვრება თავდაუზოგავად მუშაობს. ერთი შეხედვით, ანა თითქოს მარტოა, მაგრამ ჰყავს ძაღლები და ადამიანები, რომლებიც უყვარს და პატივს სცემს და რაც მთავარია, ჰყავს მისის ლენტმანი – ქვრივი ბებიაქალი და ანას ცხოვრების სიყვარული (რასაც ავტორი არაერთხელ აღნიშნავს). მიუხედავად იმისა, რომ მოთხრობა მთლიანად ანასა და მისის ლეტმანის ურთიერთობაზე კონცენტრირებული არ არის, ქვიარ ურთიერთობის შტრიხები აშკარაა.

კრებულის მეორე ნაწილი – ”მელანქტა”, სტაინის უფრო ძველი ტექსტის Q.E.D.-ის ადაპტაციადაა მიჩნეული. Q.E.D. ღიად ქვიარ ტექსტია, რომელიც 1904 წელს დაიწერა, თუმცა მხოლოდ 1950 წელს (გერტრუდას გარდაცვალების შემდეგ) დაიბეჭდა. ორი ქალის ამბის უკან სტაინის სასიყვარულო ურთიერთობა დგას, რომელიც სხვადასხვა სირთულით იყო სავსე. ”მელანქტა” Q.E.D.-ის გაჰეტეროებული ვერსიაა, რომელიც შავკანიანი, საკმაოდ თავისუფალი სექსუალური ცხოვრების ქალის ამბავს მოგვითხრობს. როგორც რომანის წინასიტყვაობაშიც აღნიშნავენ, ”მელანქტა” ყველაზე კარგად აჩვენებს სტაინის წერის თავისებურებებს, რაც პუნქტუაციის სრულ უგულებელყოფასა და გამეორების, ”დაჟინების” ხერხს გულისხმობს.

რაც შეეხება მესამე მოთხრობას, ”თვინიერი ლენა”, მოცულობით ყველაზე პატარა და უდავოდ ყველაზე სევდიანია – გარშემომყოფების პერსპექტივიდან დანახული დეპრესია და უმოქმედობა ან არასწორი ქმედება, რომელსაც ხშირად ტრაგიკული შედეგები მოჰყვება ხოლმე. ეს ნოველა კრებულში, შეიძლება ითქვას, ყველაზე ნაკლებად ქვიარია, თუმცა დაგვაფიქრებს ჰეტერონორმატიულ, დრომოჭმულ შეხედულებებზე, რომლებიც იწირავდნენ და იწირავენ ადამიანების ცხოვრებას.

ბოლოს კი ამონარიდი ნინო ძანძავას სტატიიდან:

,,უმეტესწილად სტაინმა გავლენა იქონია არა როგორც ლიტერატორმა და როგორც ლიტერატურული სალონის მასპინძელმა (რასაც ნამდვილად ვერ დავუკარგავთ), არამედ ქალმა, რომელიც აბსოლუტურად არ ცდილობდა თავისი ლესბოსელობის დაფარვას. მაშინ, როცა ლესბოსელთა სასიყვარულო ურთიერთობები მკაცრად გასაიდუმლოებული იყო, გერტრუდა სტაინი და ელის ბ. ტოკლასი მთელი მსოფლიოსთვის ცნობილ წყვილს წარმოადგენდნენ.‘’

”სამი სიცოცხლე” გერტრუდ სტაინის ქართულად თარგმნილი პირველი ნაწარმოებია, თუმცა, გერტრუდა არაერთი ძალიან საინტერესო ტექსტის ავტორია, რომელიც, იმედია, მომავალში (სხვა ქვიარ ავტორებთან და ტექსტებთან ერთად) აუცილებლად ითარგმნება.

ავტორი: ანამარია

თბილისში ტრანსგენდერ ქალს თავს დაესხნენ

9 აგვისტოს, თბილისში, ცირკის მიმდებარე ტერიტორიაზე, ტრანსგენდერ ქალს სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხოფა მიაყენეს. დანაშაულის მოტივი, გენდერული შეუწყნარებლობა იყო.

მომხდარ ფაქტთან დაკავშირებით, დაკავებულია ორი პირი. მათ ბრალი ჯგუფურად ჩადენილ დანაშაულში ედებათ.

გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე მუხლის 1-ლი პრიმა ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტით მიმდინარეობს და 2 წლამდე ვადით თავისუფლების აღკვეთას გულისხმობს.